Onze etalage – De Sperwer

‘We willen kunst voor iedereen toegankelijk maken’

Neo — Thu, 22 Apr 2021 10:02:00 +0000

De werken die tot stand komen in het teken- en schilderatelier worden regelmatig verhuurd. Begeleidster Ine legt de Sperwervariant van ‘Kunst in huis’ uit.

‘Voor 35 euro per jaar kan je bij ons een kunstwerk huren,’ steekt Ine van wal. ‘We willen kunst immers toegankelijk maken voor iedereen, en dat betekent dus ook betaalbaar. Iedereen kan er een beroep op doen: particulieren, maar ook bedrijven of organisaties. Wanneer organisaties meerdere werken tegelijk willen huren, bieden we er hen zes voor de prijs van vijf aan.’

Eén van de prominenten op de huurderslijst van de jongste jaren blijkt voormalig Minister van Welzijn Jo Vandeurzen te zijn: ‘Zijn kabinet huurde werken bij ons’, zegt Ine ‘en de medewerkers zijn meegegaan naar Brussel om ze te plaatsen. Dat was een heel fijne en motiverende ervaring.’

Die motivatie bij de medewerkers is en blijft het uitgangspunt in het atelier, ook voor de werken die verkocht worden: ‘Het gebeurt wel dat medewerkers werken in opdracht van iemand die hun stijl kan waarderen, maar we bespreken alles goed op voorhand. Het moet immers boeiend blijven voor de medewerkers. En ook de koper moet weten waar hij aan toe is, bijvoorbeeld op vlak van grootte en prijs van het werk.’

Less is more

Er is volgens Ine hoe dan ook een wisselwerking tussen het atelier en tendenzen die zich in de kunstminnende samenleving aftekenen: ‘Denk maar aan het minimalisme. Strakheid en eenvoud. Less is more. Veel van onze medewerkers zijn bijvoorbeeld geneigd om heel veel kleur te gebruiken, maar we hebben eens een jaar rond zwart-wit gewerkt. Daar zijn heel sterke werken uitgekomen, die door ons publiek ook duidelijk geapprecieerd werden.’

Nochtans blijkt dat less is more-principe minder van toepassing op de gewenste omvang van de werken: ‘Een andere tendens is inderdaad dat klanten letterlijk ‘waar voor hun geld’ willen: grote werken worden dus sneller verhuurd dan kleine,’ weet Ine. ‘Ook daar zoeken we een antwoord op. Zo werken we steeds meer met meerluikjes die we dan als één kunstwerk verhuren. Sommige medewerkers houden ervan, andere laten dit aan zich voorbijgaan.’

Tentoonstelling

Vanuit het atelier werden al vaak tentoonstellingen georganiseerd of mee ondersteund. Dat is niet alleen een teken van waardering voor de kunstenaars, het heeft volgens Ine ook praktische inzichten opgeleverd: ‘Door de schilderijen te verhuizen merkten we dat het toch vooral de schilderijen op doek zijn die daar ongeschonden uitkomen. Werken in een kader of achter glas zijn kwetsbaarder. Daarom zijn het de werken op doek die we verhuren, en bieden we ingekaderde werken te koop aan.’

Op een tentoonstelling gebeurt het weleens dat kunstenaar en koper of huurder elkaar ontmoeten. Dat principe wordt doorgetrokken in het atelier: ‘Als we mensen met interesse voor iemands stijl uitnodigen in het atelier, proberen we ervoor te zorgen dat die kunstenaar ook aanwezig is. Dan kunnen ze een praatje slaan met elkaar en krijgt de huurder of koper meer inzicht in het verhaal van de kunstenaar: waarom tekent iemand vaak bossen, bomen of natuurelementen bijvoorbeeld? Of net niet?’

‘Ik geniet er elke dag van’

Neo — Thu, 22 Apr 2021 10:01:00 +0000

‘Tante Bie’ is de tante van Kaat, medewerkster van het teken- en schilderatelier. Aan de livingmuur van tante Bie pronkt een heel groot schilderij van Kaat, dat ze huurt voor een jaar.

‘Ik ben de meter van Kaat’, zegt tante Bie, ‘en de voorbije twee jaar kreeg ik van Kaat een cadeaucheque voor nieuwjaar waarmee ik een schilderij kon huren bij De Sperwer. Ik ben ter plaatse de werken gaan bekijken en heb er één van Kaat uitgekozen.’

Op de oranjeroze livingmuur achter ons hangt het schilderij in sober zwart-wit mooi te wezen. ‘Ik geniet er elke dag van,’ zegt tante Bie. ‘Het is geen cadeau dat je even uitpakt en snel weer vergeet. We hebben er ook al veel complimenten over gekregen.’ Bovendien zette het schilderij een fijne familiedynamiek in gang, zo blijkt.

Kunstenaarsfamilie

‘Nele, de dochter van mijn man Mark, schildert professioneel. Normaal hangt er aan diezelfde muur een schilderij van Nele’, vertelt tante Bie. ‘Op zeker moment zei Kaat: ‘Mark, jij hebt een kunstenaar in je familie. Maar Tante Bie heeft ook een kunstenaar in haar familie. En dat ben ik!’ lacht ze.

‘Mocht er niet af en toe een werk van Nele aan die muur hangen, we zouden het schilderij van Kaat kopen en het daar voor altijd laten hangen,’ zegt tante Bie. ‘Dat kan nadat je het schilderij twee jaar hebt gehuurd’, vult Kaat aan, die naast haar tante in de zetel zit, ‘want sommige mensen zijn op de duur erg gehecht aan het werk dat ze huren.’

Tante Bie koos haar schilderij terwijl ze er in levende lijve voor stond. Dat vindt Kaat ook de beste manier: ‘Als mijn werken in een boekje staan voor een tentoonstelling, dan vind ik dat wel mooi’, zegt Kaat, ‘maar soms moet je ervoor staan om te weten of je het echt mooi vindt.’ ‘Het is bovendien makkelijker om je de afmetingen te kunnen voorstellen, ook al ken je ze op papier,’ vult tante Bie aan.

Twee richtingen

De kunstverhuur vindt tante Bie waardevol in twee richtingen: ‘Wij vinden het op zich al fijn om te weten dat Kaat zo graag in De Sperwer werkt. Voor haar is het waardevol dat ze zichzelf daar tot uiting kan brengen via kunst. En voor ons is het dan weer plezant dat we achteraf kunnen genieten van het werk dat zij daar doet. Ik heb zelfs het envelopje bewaard waarin ik de cadeaucheque van haar kreeg, omdat het zo mooi is.’

‘Ik pomp het liefst banden op’

Neo — Tue, 16 Mar 2021 19:03:00 +0000

Stefaan en fietsen, dat is een uitstekende match. Tweemaal per week fietst hij naar het Fietsproject om er aan de slag te gaan met… fietsen.

Stefaan begint en eindigt zijn week tussen de fietsen. Op maandag en vrijdag treffen we hem aan in Berlare, waar hij met de glimlach een reeks taken voor zijn rekening neemt: ‘De banden oppompen doe ik het liefst. Maar ook het poetsen. En de klanten ontvangen. En afwassen.’ Afwassen?

‘Ik help Yvette,’ verduidelijkt hij. Als vaste kookvrijwilliger komt Yvette één dag per week een verse maaltijd klaarmaken in het Fietsproject. Ze krijgt daarbij hulp van één van de medewerkers. ‘Ik ga ook mee om de boodschappen,’ zegt Stefaan. ‘Ik doe dat wel graag.’

Recyclage

Wat staat er nog op de lijst van zijn favoriete klussen? ‘Fietsen afbreken,’ zegt hij. Nee, geen knokpartij tussen mens en machine, wel recyclage van gekregen fietsen die niet goed genoeg meer zijn voor de tweedehandsverkoop: ‘We leggen de stukken in bakken. Die proberen we dan opnieuw te gebruiken,’ legt Stefaan uit.

Soms worden er heel veel fietsen tegelijk aangeleverd: ‘Van de gemeente,’ zegt Stefaan. Niet om ze over te nemen, wel om ze te onderhouden: ‘Omdat we veel steun krijgen van de gemeente Berlare, repareren wij al het rollend materiaal als wederdienst,’ verduidelijkt begeleider Franky, ‘van de gocarts tot de fietsjes.’

Go, go!

Gocarts, daarvan heeft Stefaan er zelf ook een aantal. ‘Ik heb weer een nieuwe. Ik rijd daar heel graag mee rond. Jij ziet mij dan, hé Franky, vanuit je huis?’ ‘Ik ben dikwijls in de buurt, ja,’ beaamt Franky. Naar het Fietsproject komt Stefaan dan weer met de fiets. ‘Ik ben met mijn rode vandaag. Een half uurtje rijden,’ schat hij. ‘Het zal eerder een kwartiertje zijn,’ denkt Franky. Dat de afstand vier kilometer is, daar zijn ze het wél roerend over eens.

‘Mensen komen hier graag’

Neo — Tue, 16 Mar 2021 19:02:00 +0000

Bij het Fietsproject is Remo een klant van het eerste uur. Dat zal hij om meerdere redenen ook blijven: ‘De sfeer is warm en het werk wordt heel secuur gedaan.’

‘Heel mijn familie is met een klein fietsje in de hersenpan geboren,’ knipoogt Remo. ‘Mijn vader, mijn vrouw, mijn zoon en ikzelf zijn allemaal fervente fietsers.’ Daarnaast is Remo sportleraar en eigenaar van een mountainbike-verhuurbedrijf in Berlare. De wegen van Remo en het Fietsproject moesten elkaar dus vroeg of laat wel eens kruisen.

Het werd eerder vroeg dan laat: ‘Ik was één van de allereerste klanten,’ zegt hij. ‘Jaarlijks brengen we zeker een tiental van onze persoonlijke fietsen binnen. Vorige winter heb ik zelfs een zestigtal van onze verhuurfietsen voor winteronderhoud binnengebracht, telkens per tien’.

Onder de microscoop

Over de kwaliteit van het werk heeft Remo niets dan lof: ‘De secure manier waarop de mensen hier fietsen poetsen grenst aan het ongelofelijke,’ zegt hij. ‘Zelfs met een microscoop vind je er niets meer op. Bovendien worden er voor dat perfecte werk vooroorlogse prijzen gevraagd.’

Toch is het niet alleen het resultaat dat Remo naar het Fietsproject leidt: ‘Er straalt veel warmte af van het project. Ik kom hier graag en sla graag een praatje met Franky (begeleider Fietsproject, red.). Bovendien vind ik het prachtig dat mensen met een beperking dit werk doen. Daarbij gaat het zowel om hun welzijn als om het afleveren van kwaliteitsvol werk. Franky kijkt het werk ook altijd nog eens grondig na.’

Prijs-kwaliteit

Ook met de aankoop van tweedehandsfietsen heeft Remo ervaring: ‘Ik heb hier al een vijftal fietsen gekocht voor mijn kleinkinderen. Van een fiets van 25 euro kan je natuurlijk niet hetzelfde verwachten als van een nieuw exemplaar, maar wat mij betreft zit de prijs-kwaliteitsverhouding goed. Bovendien kon ik één van de fietsjes, waarvan het trappertje bleef loskomen, gewoon komen omruilen.’

Wat heeft hij zoal zien evolueren in de lange tijd dat hij klant is? ‘De kwaliteit was al van bij aanvang supergoed, maar ik heb het gemeenschapsgevoel wel zien toenemen. De manier waarop er wordt samengewerkt en samengeleefd, het koffiedrinken, het koken en het samen eten… het draagt allemaal bij aan die warme sfeer. Iedereen die ik ken, komt hier graag.’

‘De fietsen moeten blinken als nieuwe’

Neo — Tue, 16 Mar 2021 19:01:00 +0000

In kleine ploegjes poetsen en sleutelen de medewerkers van het Fietsproject erop los. Hun werk gaat niet onopgemerkt voorbij: ‘Ze vinden het fijn om van de klanten een pluim te krijgen’

‘Een soort familie’, zo noemt begeleider Franky het Fietsproject. ‘In totaal werken hier een kleine twintig medewerkers, in een ploegje van maximaal 6 à 7 per dag. Het is plezant dat iedereen elkaar goed kent, ook de vrijwilligers die hier dagelijks komen koken.’

Fietsen een kwaliteitsvolle poetsbeurt geven: dat is het hoofddoel van het project. ‘Als we de fiets aan de klanten teruggeven moet hij blinken en volledig in orde staan, banden opgepompt, ketting ontvet en opnieuw ingevet. Alsof het een nieuwe is.’

Pluim

Die klanten maken het Fietsproject tot iets bijzonders voor de medewerkers: ‘Het zijn de medewerkers die hen ontvangen en het bestelbriefje opmaken. De klanten lopen ook gewoon binnen in de werkplaats of de tuin en zien de medewerkers aan het werk. Die vinden het heel fijn om een pluim te krijgen.’

Sommige klanten zijn zelfs kind aan huis: ‘Een dame van 85 komt hier elke twee à drie weken een tas koffie drinken. Dan vraagt ze hoe het met iedereen gaat. Sommige klanten brengen dan weer een doos pralines mee.’ Wie zei daar iets over een familie?

Naast poetsbeurten, biedt het Fietsproject ook tweedehandsfietsen te koop aan: ‘We krijgen daarvoor veel fietsen, wekelijks minstens één. Die poetsen en controleren we dan. Desnoods doen we enkele reparaties. Als de fiets in de etalage staat, zou hij volledig in orde moeten staan, maar garantie kunnen we natuurlijk niet geven. Soms breken we een fiets ook af voor hergebruik van goede onderdelen.’

Een lange weg

Ja, het Fietsproject draait op volle toeren. Dat was nochtans ooit anders: ‘In het begin hadden we weinig klanten. We moesten de mensen vooral overtuigen dat hun fiets in veilige handen was. Maar mensen kregen gaandeweg een steeds beter beeld van de mogelijkheden van de medewerkers – wat van bij aanvang ook de bedoeling van dit project was.’

De tijden zijn dus veranderd: ‘Ondertussen zijn we redelijk gekend binnen de gemeente en krijgen we steeds meer klanten van buiten de gemeente. Er staat hier nog werk voor jaren,’ lacht Franky.

‘Er zit veel liefde in de producten’

Neo — Wed, 24 Feb 2021 17:03:00 +0000

Tamara werkt in het Team Wonen van De Sperwer. Ze verwent zichzelf en haar omgeving graag met producten en kunstwerken uit de ateliers: ‘Elke kerst doe ik wel iets cadeau.’

Een blik op huis en tuin van Tamara leert dat we haar zonder meer een trouwe klant van de ateliers mogen noemen: ‘De tegeltjes waarmee mijn keuken bezet is, komen van De Sperwer,’ zegt ze, ‘en dat grote beeld daar in mijn tuin ook.’ Ze wijst ook een schilderij uit het kunstatelier van De Sperwer aan: ‘maar ik heb nog meer schilderijen, een aantal kleine beeldjes en stukken servies – vooral borden.’

Altijd welkom

Waar komt de voorliefde voor de producten van De Sperwer vandaan? ‘Ik vind ze gewoon heel mooi,’ zegt Tamara, ‘maar belangrijker nog: ik houd van het ambachtelijke. Die tegeltjes in mijn keuken bijvoorbeeld, worden ook massaal in fabrieken gemaakt. Als ik ernaar kijk, weet ik echter dat de medewerkers van de ateliers er veel tijd en veel liefde in gestoken hebben. En dat ze er plezier aan beleefd hebben om ze te maken.’

Dankzij het altijd-welkom-beleid van De Sperwer is de afstand tussen de kopers en de makers van de producten doorgaans erg klein: ‘Voor mensen die voor De Sperwer werken zit die extra dimensie er al zeker in,’ zegt Tamara. ‘Zo heb ik een schilderij gekocht van een cliënt die ik vroeger begeleidde aan huis. Ze heeft de liefde gevonden aan zee en is verhuisd, maar door dat schilderij denk ik nog vaak aan haar.’

Cadeautjes

Niet alleen voor zichzelf, ook voor vrienden en familie koopt Tamara geregeld iets aan: ‘Ik vind het leuke dingen om cadeau te doen. Mijn vrienden en familie weten al dat ik elke kerst wel een schaal of schilderij geef. Ze vinden het doorgaans mooie stukken, denk ik, want ze stellen ze altijd zichtbaar op in hun living.’

Wat zijn de topattracties in Tamara’s cadeau-assortiment? ‘De grote schalen uit het kleiatelier vallen altijd in goede aarde’, zegt ze. ‘Beelden en schilderijen vind ik dan weer wat moeilijker om aan te kopen voor anderen, omdat smaak nogal persoonlijk is. Als alternatief geef ik soms een cadeaubon voor de kunstverhuur, zodat mensen zelf hun schilderij kunnen komen kiezen.’

De cadeautjes leiden soms tot weer nieuwe aankopen bij vrienden en familie: ‘Ik krijg vaak de vraag waar en wanneer ze de producten kunnen bekijken. Dan zeg ik dat ze tijdens de openingsuren altijd kunnen binnenspringen. Al moet er in de ateliers natuurlijk ook een evenwicht bewaard blijven: de medewerkers moeten ook kunnen doorwerken en zich comfortabel blijven voelen bij de bezoekjes.’

Klantenkaart

Welke vragen komen nog op in haar entourage? ‘De prijs van de producten,’ zegt ze. ‘Sommige mensen vinden de producten aan de dure kant, maar ik vind de prijzen correct. Mijn tegeltjes waren bijvoorbeeld niet duurder dan wat je daar in de groothandel voor betaalt. Bovendien gaat het hier niet om liefdadigheid.’

‘Ik ben nog iets vergeten te zeggen,’ besluit Tamara, ‘Ik koop ook vaak kaartjes en kaarsen uit het crea-atelier.’ Tijd voor De Sperwer om een klantenkaart met spaarpunten in het leven te roepen?

‘Ik word er blij van’

Neo — Wed, 24 Feb 2021 17:02:00 +0000

In het kleiatelier maakt Katrien het liefst eigen beelden. Ze laat zich inspireren door alles wat ze ziet.

‘Dit is documentatie van mijn reis naar Lapland’, zegt Katrien terwijl ze een dikke bundel aanwijst. ‘Daar haal ik inspiratie uit voor mijn beelden’. Katrien werkt al sinds 2015 één dag per week in het kleiatelier.

‘Sommige medewerkers houden van het repetitievere werk, zoals schalen’, zegt Maarten, begeleider in het kleiatelier. ‘Andere mensen werken dan weer liever vanuit hun fantasie. Of ze laten zich inspireren door een foto, een reis of een daguitstap, zoals Katrien.’

Van idee tot beeld

Aan inspiratie geen gebrek voor Katrien, zo blijkt: ‘Ik heb al een kabellift gemaakt die ik heb gezien op mijn skireis. Een dinosaurus heb ik ook al gemaakt. Die heb ik niet gezien op mijn reis,’ lacht ze. ‘Nu ben ik bezig met Lapland. Ik maak een slee met een husky ervoor en rendieren erbij. En aan een heks werk ik ook.’

Van idee tot afgewerkt beeld, het is een heel procedé, zo blijkt: ‘Na het boetseren wordt de klei gebakken in de oven op een hoge temperatuur’, legt Katrien uit. ‘Daarna wordt het beeld geglazuurd en moet het nog eens in de oven. Dat glazuren geeft een klein kleurtje af.’

Naast eigen beelden, maakt Katrien occasioneel ook schalen: ‘Voor mijn zussen’, zegt ze. ‘Maar ik doe het niet zo vaak. Enkel op vraag, eigenlijk.’ De kleur van de schaal kiest ze zelf: ‘Ik bekijk welke er het beste bij past. Of ik vraag advies aan Maarten. Soms mengen we ook verschillende kleuren.’

In het oog

Dat er zaken verkocht worden uit het atelier vindt Katrien wel leuk: ‘Dat geld gaat naar De Sperwer zodat er weer nieuwe dingen kunnen gekocht worden.’ ‘Ook op de Wintermarkt worden onze beelden verkocht,’ vult Maarten aan. ‘Bovendien werd Katriens werk in de afgelopen jaren ook regelmatig tentoongesteld, in het stadsmuseum, in De Sperwer zelf en op andere tentoonstellingen.’

Maar hoe fijn verkopen en tentoonstellen ook is, het liefst van alles is Katrien gewoon aan het werk in het atelier: ‘Ik word er blij van. En ik houd van al mijn werken,’ zegt ze. Naast het kleiatelier, werkt Katrien ook in de tuin, het Bospark en de keuken.

‘We doen een bijdrage aan de maatschappij’

Neo — Wed, 24 Feb 2021 17:01:00 +0000

Het crea-atelier is één van de ateliers die zaken verkopen aan het brede publiek. Daar zijn de medewerkers terecht trots op, zegt begeleidster Annemarie.

‘Ik zie heel veel mogelijkheden voor de medewerkers,’ steekt begeleidster Annemarie van wal. ‘Misschien kunnen we tote bags bedrukken of papier marmeren. Wie weet kunnen we ook vlaggenlijnen naaien of houten onderzetters bedrukken.’ Annemarie startte bij De Sperwer in volle coronalockdown, maar barst van de nieuwe ideeën.

Als het aan haar ligt experimenteren ze met het crea-atelier een volledige portfolio bij elkaar: ‘Daarin kunnen de medewerkers dan al hun werk samengebundeld zien op foto’s.’ En dat werk kan heel divers zijn: ‘Sommige medewerkers zijn meer voor het snelle werk, andere hebben een fijne motoriek, nog andere een grove motoriek. We proberen voor iedereen uitdagingen te vinden.’

Trots

Dat er werk uit het crea-atelier verkocht wordt, vindt Annemarie erg fijn: ‘Het is een bijdrage aan de maatschappij. En het zorgt ervoor dat de mensen kunnen zien dat we hier echt mooie dingen maken. Daar kunnen onze medewerkers trots op zijn. Wie wil er nu niet trots zijn op het werk dat hij doet?’

Betekent dat ook dat ze de kwaliteit van de producten hoog in het vaandel voert? ‘We willen goed werk maken, ja, maar het moet wel binnen de mogelijkheden van de medewerkers liggen. Het is niet de bedoeling dat ze op de toppen van hun tenen lopen. Het is ook niet de bedoeling dat het mijn werk wordt. Ik ben er om te ondersteunen en te adviseren.’

Samenwerking

Toen Annemarie in volle coronaperiode bij de De Sperwer begon, was het crea-atelier nog gesloten en startte ze in de tuin: ‘Ik heb dat als een grote meerwaarde ervaren om in termen van samenwerking tussen de ateliers te leren denken. Als je iets nodig hebt voor je atelier, is het toch altijd fijner dat je het uit een ander atelier haalt dan dat je het in de winkel gaat kopen?’

Waaraan denkt ze concreet? ‘In samenwerking met de tuin zouden we bijvoorbeeld een wenskaartje kunnen maken met zaden erop,’ zegt ze, ‘zodat je eigenlijk een bosje bloemen naar iemand stuurt.’

Laat maar komen, beste crea-atelier!